OntwikkelTeam rekenen en wiskunde rapporteert!

Draad https://twitter.com/benwilbrink/status/1128579499891798016

#curriculum_nu OntwikkelTeam rekenen en wiskunde. 100+ blz. Het valt wel mee, hoor. Bijvoorbeeld de zin “Het OT vindt het heel belangrijk dat het aanbod elk moment aansluit op het niveau van elke leerling.” staat er 14 keer in, en 14 keer vraag ik me af: waarom is dit geen open deur, dan?

Oké, waar zal ik beginnen? Ik heb al een lijstje urgente onderwijsproblemen gemaakt. Daar zitten raakvlakken in met het curriculum rekenen en wiskunde. De OECD (doen af en toe ook iets goed!) wees er (2017?) op dat wiskunde zoals in vmbo deze lln benadeelt. Urgent punt, dus.

Zoals heel Nederland ondertussen weet, en anders wel na de ramp van de #rekentoets, is er een ernstige controverse over de invloed van de school van Hans Freudenthal op ons reken- en wiskundeonderwijs. Hoe gaat het OT (ontwikkelteam) daarmee om? Gewoon doen alsof dat niet zo is?

De OT-ambities voor reken- en wiskundeonderwijs zijn torenhoog, zoals ookdie van Freudenthal destijds (doel: ‘wiskundig leren denken’, wiskunde als menselijke activiteit). Even aangenomen dat de ambities geen luchtfietserij zijn, welke eisen stelt dat aan leraren(opleidingen)?

De controverse over wiskundeonderwijs gaat bijv./vooral over contexten. Een beetje context kan nuttig zijn als motivatie voor nieuwe begrippen, in de les dus. Maar contextrekenen is echt iets anders dan rekenen. Dat tot kerndoel promoveren komt neer op intelligentie als kerndoel.

Het algemene punt is dat het reken- en wiskundeonderwijs sinds, pak hem beet, de Mammoetwet, steeds verder is verdund met wat wel ‘folk psychology’ heet, nep-psychologie dus. Ieder OT wiskunde dat zichzelf serieus neemt, zal zich tot dat opvallende fenomeen moeten verhouden.

En inderdaad laat dit OT in de lijst geraadpleegde bronnen (blz. 110-2) zien dat het naast de nep-psychologische literatuur (zoals ‘De toekomst telt’) ook relevante psychologische literatuur (Ohlsson ‘Deep learning’, Willingham, o.a.) heeft gesignaleerd. Is er iets mee gedaan?

Ik ga de tekst maar eens van aantekeningen voorzien. ‘Conceptvoorstellen leergebied rekenen en wiskunde’ https://curriculum.nu/wp-content/uploads/2019/05/Conceptvoorstellen-Rekenen-en-Wiskunde.pdf Met een visie op dat leergebied (is dat niet wat kortzichtig?), via essenties ervan, naar kennis en vaardigheden. OT: Over inhoud, niet over didactiek.

De vraag is dan: hoe beschrijf je inhoud van een curriculum? Dat is een epistemologische vraag. Die kwestie speelt ook bij het ontwerpen van toetsvragen  benwilbrink.nl/projecten/toet…  Standaard schiet vrijwel iedereen dan in de psychologische modus: wat er in het hoofd gebeurt.

Maar dat kunnen we niet waarnemen! (Met wat moeite is er wel een mouwtje aan te passen:  pdfs.semanticscholar.org/dbf1/d68f76ba2…) Dus overal waar het OT schrijft over begrijpen, probleemoplossen, creativiteit e.a. vaardigheden gaat het over psychologie, niet over vakinhoud. Ik ben benieuwd!

Op p. 1: “Waarom deze actualisatie van het curriculum?” Goede vraag. Bizar antwoord. In strijd met de politieke opdracht bovendien: ‘… balans in de hoofddoelen van het onderwijs: kwalificatie, socialisatie en persoonlijke vorming’ (Motie Bruins: die laatste 2 echt weglaten).

p. 3: punten uit de opdracht aan de ontwikkelteams. Mijn hemel, wie heeft dat bedacht? Afijn, ga ik geen commentaar op geven. Achterop een bierviltje had het OT zijn uitgangspunten voor de visie geformuleerd. Zo kan het dus echt niet, waar komen die punten vandaan? #willekeur

  • Het ontwikkelteam hecht het meeste belang aan de toekomstgerichtheid van het curriculum en de doorlopende leerlijn van po naar vo. Daarnaast acht ze het van belang dat een nieuw curriculum een stevig fundament van kennis en vaardigheden heeft, het leerlingen plezier verschaft, ertoe leidt dat leerlingen de wereld door een wiskundebril leren bekijken en zich wiskundige denk- en werkwijzen eigen maken. Met dit nieuwe curriculum moet maatwerk en differentiatie mogelijk zijn.

De visie. ‘Positie van het leergebied’: helder, dat kan dus! ‘Relevantie van het leergebied’: Ai. Met alle respect, maar deze tekst is niet echt zinnig. Het laatste zinnetje zet zelfs de deur open voor meer ongelijkheid in het onderwijs, als het al geen discriminatie mag heten.

  • Het leergebied nodigt verder uit tot veel gebruik van informatietechnologie. Het leergebied is dan ook onmisbaar voor socialisatie en persoonsvorming. Hiertoe dragen rekenen in contexten en het onderdeel data en onzekerheid bij. Daarnaast dragen rekenen en wiskunde bij aan kwalificatie voor de (onderwijs)loopbaan van elke leerling.
    Het onderdeel rekenen ten slotte heeft twee functies:


    • bevorderen van het functioneel rekenen

    • voorbereiden van leerlingen op wiskunde (formeel rekenen).


    Beide functies zijn niet voor alle leerlingen even relevant.

Visie: De drie hoofddoelen van onderwijs. Dit is een geloofsbelijdenis, val NL daar niet mee lastig, houd het binnenshuis. Deze passage ondergraaft wat juist zo helder werd vastgelegd in de ‘Positie van het leergebied’. Ik noem dit ookwel eens ‘wiskundig imperialisme/landjepik’.

Visie: ‘Een toekomstgericht curriculum.’ De geloofsbelijdenis gaat hier verder, kennelijk gestoeld op dat verschrikkelijke SLO-rapport ‘De toekomst telt’. Dit grenst aan kwakzalverij, mijn beste OT. Voor een bespreking van dat rapport:  benwilbrink.nl/projecten/toek…

Visie: ‘Karakteristiek van het leergebied’ De onderste zes (de wiskundige denk- en werkwijzen) zijn onzichtbare zaken, om het zo maar te zeggen, het is psychologie, geen wiskunde. Pseudo-psychologie. Afijn, daar zal kritiek uit psychologische hoek dus vooral op zijn gericht.

visie: ‘Versterken van samenhang binnen het leergebied Rekenen & Wiskunde’ Dit is een visie op didactiek, niet op inhoud. 

visie: ‘De rol van informatietechnologie in het leergebied’ Moet ICT zo nodig gepusht worden? Stel het liever ter discussie, en kies een heldere positie.

visie: ‘Creëren van doorlopende leerlijnen po-vo’ Nou ja, een open deur. Maar toch, dit OT bevestigt tweedeling in het onderwijs: “De verhouding tussen de functionele basis en meer abstracte diepgang verschilt tussen uitstroomperspectieven.” #ongelijkheid #oneerlijkheid

visie: ‘Versterken van de samenhang met andere leergebieden’ Iedere keer weer verbazingwekkend zo’n enormiteit te lezen: “De leergebieden leveren aan Rekenen & Wiskunde concepten die voor Rekenen & Wiskunde contexten vormen.” Hoezo? Rekenen in zaakvakken hoort bij zaakvakken.

Visie (laatste par.): ‘Een compact curriculum’ Dit is een visie op het verder uitkleden van het reken- en wiskundeonderwijs. Opdracht is een inkorting van 30%? Ik begrijp dat niet. Hoe dan ook: hier ontspoort van alles, @NVvWiskunde let op uw zaak! #stormbal

  • Een compact curriculum
    Een belangrijke doelstelling van Curriculum.nu is reductie van de overladenheid van de verschillende curricula. Daartoe is het noodzakelijk dat de curricula compacter worden. Om dit te realiseren worden onderstaande uitgangspunten gehanteerd:

    • verwante inhoud wordt zo mogelijk in samenhang aangeboden, zoals elders beschreven is.
    • aan automatiseren en memoriseren wordt gepast aandacht geschonken, in de ene onderwijssector soms meer dan in andere. Voor complexe berekeningen wordt gebruik gemaakt van technologie in combinatie met schattend rekenen.
    • als gevolg van het bovenstaande wordt de moeilijkheidsgraad van reken- en wiskundetaken die uitgevoerd kunnen worden met alleen kennis van rekenfeiten en beheersing van routines, beperkt.
    • ook herschikking van leerstof tussen primair en voortgezet onderwijs behoort tot de mogelijkheden.

Ik voeg de tekst van een ander draadje toe, en wel over wat eigenlijk, mijns inziens, de grote problemen in/met het onderwijs zijn waar het onderwijsveld en de politiek voor staan. Hier en daar is er raakvlak met @curriculum_nu maar dat toont vooral hoe cu_nu niet urgent is.

6. Daar komt dan nog een puntje bij: we stevenen af op volledige werkgelegenheid in Nederland, dat betekent dat die lange onderwijstrajecten (50% hoogopgeleid, verborgen werkloosheid) economisch kostbaar beginnen te worden (BNP onder druk; studenten: gederfd inkomen hoger).

7. Wiskunde is een glashelder vak, is overal ter wereld ongeveer hetzelfde; in beginsel ligt de stof vast, behalve diepgang en uitgebreidheid en zo. Hervormers verstoren de harmonie door er allerlei flauwekul-contexten bij te slepen. — > E.D. Hirsch, Jr. ‘Why Knowledge Matters’

7b In verwarring over probleemoplossen en transfer menen hervormers dat contexten telkens ‘nieuw’ moeten zijn. In ronde tafel voor de OC van de TK 4-12-2013 heb ik uitgelegd dat toetsen volgens dat principe ‘assessment centers’ zijn: SELECTIETESTS.  benwilbrink.nl/projecten/hoor…

7c Wiskunde is juist zo’n prachtig vak, onderwijsfilosofisch bekeken, en dan breken hervormers dat af door inhoudelijke chaos—contexten—bij te mengen. Het urgente onderwijsprobleem is algemeen: aantasten of compleet ontbreken van gemeenschappelijke inhoud, ‘Core Knowledge’ Hirsch

7d Ik kom pas laat op dit punt van geharmoniseerde onderwijsinhoud, ik werd er door de blog van Martin Ringenaldus opmerkzaam op gemaakt

Mach’s gut, Arie!
Geachte heer Slob,
https://diesdiemdocet423493267.wordpress.com/2019/05/16/machs-gut-arie/

Ik ben bang dat de GGD van voorstellen van @curriculum_nu juist is: alles mag, behalve een Core Knowledge voorschrijven.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s