Wiskunde-examens 2019. Is het wel wiskunde?

[Twitterdraadje vrijdag de 13e https://twitter.com/benwilbrink/status/1172430083845287937%5D

examen wiskunde-B vwo

Het examennummer van Euclides https://nvvw.nl/category/euclides/ (nee, geen vrije toegang helaas) doorgebladerd. Wiskunde-B vwo lijkt inderdaad een examen wiskunde te zijn, met maar 2 contextopgaven (klopt dat?) “waarbij leerlingen moeten laten zien dat zij in staat zijn de wiskunde uit die context te halen” (Marcel Daems, auteur van het artikel over wiskunde B vwo).

Ik blijf dat werken met contexten idioot vinden, omdat ik geen onderzoek ken dat aannemelijk maakt dat leerlingen zich er doeltreffend op kunnen voorbereiden (kwestie van validiteit van het examen, dat is niet niks, zie NIP Richtlijnen hoofdstuk 8 http://www.ben-wilbrink.nl/Richtlijnen_Toetsgebruik_in_het_onderwijs.pdf ).
Probleem: de verzameling van mogelijke contexten is oneindig.

Daems: “Een stevig examen waarin veel algebraïsche vaardigheden en denkactiviteiten van leerlingen gevraagd worden, een examen met genoeg uitdaging.” Toetsen op denkactiviteiten maakt van het examen een intelligentietest. Maar dit terzijde. Marcel Daems ziet dat ook wel, en zegt er dit over: “Toen ik na afloop het examen ging maken, kwam ik allerlei listigheden tegen”.

Laten we toch maar eens een nationaal debat over nut en noodzaak van examens organiseren, denk ik dan. En over wat we onder kwaliteit van een examen moeten verstaan. Maar ook dit terzijde.
Kijken we dan naar de andere wiskunde-examens, dan vliegen de contexten je om de oren. Wat toetsen die examens dan? Weet u het?

En wat zegt dat over de kwaliteit van het wiskundeonderwijs in, bijvoorbeeld, het vmbo? De OECD: dat onderwijs is kwalitatief onder de maat, vergeleken met dat voor havo en vwo.
https://read.oecd-ilibrary.org/education/equations-and-inequalities_9789264258495-en#page2

examen wiskunde vmbo-gt

Hugo Duivesteijn bespreekt wiskunde vmbo-gt met ‘toepassingsvragen’. Wiskunde hè.
– Paddenstoelen (4 vragen)
– Watertank (idem)
– Bibliotheken (3 vr)
– Piramide van geodriehoeken (4 vr)
– Mount Everest (4 vr).
Is dit examen ‘een degelijke toetsing van de eindtermen’ (Duivesteijn)?

Ik dacht het toch niet. En wel hierom.

Vergeleken met het examen wiskunde B vwo is vmbo-gt moeilijker: naast het paraat hebben van de wiskunde moeten de leerlingen immers ook alle nieuwe informatie uit de context in het werkgeheugen vasthouden! Waar zijn we dan mee bezig? Zie hier benwilbrink.nl/publicaties/14

De capaciteit van dat werkgeheugen is erg beperkt. Dat geeft niet voor de wiskunde: bij redelijke beheersing van de wiskunde doet die geen grote aanspraak op de capaciteit van het werkgeheugen. Nieuwe info uit de context doet dat wel: die komt immers niet uit het langetermijngeheugen maar moet in het werkgeheugen zelf paraat worden gehouden.

Wat dan onvermijdelijk meespeelt bij examens met contexten, zoals bij dit vmbo-gt voor alle vragen geldt:
Leerlingen verschillen onderling in capaciteit van dat werkgeheugen, en in toevallige voorkennis van contexten. Wat testen we dan met zo’n examen precies? Is het wel een examen?

Hoe kan het dat het Cito deze misstanden niet signaleert en repareert? De verklaring zit misschien in verliefdheid van Cito-staf op psychometrische modellen die uit de wereld van de testpsychologie komen, een totaal ander universum dant van het onderwijs. Ik leg het hier uit https://benwilbrink.wordpress.com/2019/09/

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s